Do ogrodów i kościołów

Koło emerytów w Cedyni wybrało się w ostatnią sobotę (28 kwietnia) na wycieczkę do Przelewic. Na autokarową wyprawę zdecydowały się prawie same panie. Oprócz zwiedzania ogrodów w Przelewicach, po drodze było jeszcze sporo innych atrakcji.

Pierwszy przystanek zorganizowano tuż za Chojną. Uczestnicy rajdu podziwiali najstarszy zabytek na Pomorzu Zachodnim – kaplicę templariuszy. Obiekt jest z zewnątrz odrestaurowany. Wcześniej przeprowadził tam badania dr Przemysław Kołosowski z Torunia. Stwierdził, że w tym miejscu była wyspa, na której templariusze (bracia zakonni z czerwonym krzyżem na białym płaszczach) zbudowali zamek. Uczestnicy wycieczki wysłuchali m.in. opowieści o zjeździe monarchów w latach 70. XIX w. i wojnie joannitów (następcy templariuszy) z pobliskimi mieszkańcami Chojny.

Kolejny obiekt na trasie z ciekawą historią to kaplica św. Jerzego w Baniach. Można było się dowiedzieć jak powstało powiedzenie „Oby nie skończyło się jak przedstawienie w Baniach!”. Wiąże się to z autentycznymi wydarzeniami pasyjnymi z końca XV w. Rywalizacja o dziewczynę skończyła się wówczas tragiczną śmiercią czterech młodych ludzi.

W Pyrzycach jest takie miejsce jak studzienka św. Ottona. Ten święty, zwany Apostołem Pomorza, na początku XII w. chrzcił Pomorzan z inicjatywy Bolesława Krzywoustego. Pierwsza miejscowością, do której przybył, były właśnie Pyrzyce. W 700-lecie chrztu zbudowano studzienkę (dzieło F.K. Schinkla, znanego XIX-wiecznego architekta niemieckiego). Dookoła park zaprojektował Piotr Lenne, królewski projektant ogrodów, który założył park m.in. w Lubiechowie Górnym.

Głównym punktem programu był jednak ogród dendrologiczny w Przelewicach. Już drugi rok park zdobi odbudowany pałac. Dużym powodzeniem cieszyła się wśród uczestników kawiarnia w podziemiach pałacu - z ogródkiem przed obiektem i widokiem na park. Sam ogród ma też coraz więcej atrakcji. Nie było już czarnych łabędzi, ale za to pojawiły się towarzyskie pawie. Dla znawców roślin i pięknych kwiatów to prawdziwy raj. Setki gatunków drzew, krzewów. Większość to zasługa właściciela Augusta Borgstede z początku XIX w. i Konrada von Borsiga z pocz. XX w.

Wszyscy chcieli znaleźć drzewo chusteczkowe, czyli dawidię chińską . To symbol parku dendrologicznego. Kwietnie jednak dopiero w czerwcu. Wielu wrażeń dostarczyły skalniaki i źródliska. Wielu zaciekawiło mauzoleum – symbol miłości księcia Augusta (królewskiego bratanka) do Augusty Arendt. Są dwie wersje pochodzenia właścicielki Przelewic (zwanych wówczas Prilliwitz). Jedna wersja mówi, że to córka żydowskiego kupca z Berlina. Druga, że to polska tancerka z baletu. W każdym bądź razie uzyskała tytuł szlachecki i przyjęła nazwisko od nazwy miejscowości von Prilliwitz. Wielu uczestników wycieczki zaopatrzyło się w rośliny w szkółce krzewów.

Dalej wycieczka udała się do Sanktuarium Matki Boskiej Brzeskiej Opiekunki Ludu Wiejskiego. W parafii proboszczem jest znany w Cedyni January Żelawski. Był proboszczem w Klępiczu. 20 lat temu założył Sanktuarium Maryjne w Siekierkach. Przez biskupa ksiądz został skierowany do Brzeska, gdzie założył kolejne sanktuarium. Uczestnicy wyprawy rozpoznali też pracującą u księdza siostrę pani Stodulskiej. Sami znajomi, świat mały....

Po budulcu (słabo obrobiony kamień polny) widać, że to kościół z ok. XIV w. Ciekawostką jest wieża, którą dobudowano w XV w. Spłonęła ona na pocz. XIX w. i w 1817 r. na podstawie projektu Karla Friedricha Schinkla zbudowano nową - neogotycką. Dookoła kościoła znajduje się niewielka kalwaria ze scenami Drogi Krzyżowej. Zainteresowanie wzbudziła podziemna grota Grobu Chrystusa.

Kościół posiada bogate wyposażenie reprezentujące styl renesansowy i barokowy. Cenna jest ambona o bogatej dekoracji malarskiej i rzeźbiarskiej pochodząca z pocz. XVIII w. Duże wrażenie zrobił ołtarz szafiasty, który powstał w dobie renesansu. W tryptyku znajduje się Madonna Apokaliptyczna (podobne malowidło w kościele Mariackim w Chojnie). Kult maryjny był tak silny, że w dobie reformacji mieszkańcy „ukryli” figurkę w tryptyku.

Na wszystkich zrobiło wrażenie sklepienie stalaktytowe. Niezwykle bogato rzeźbiony drewniany strop wykonał w końcu XVII w. tutejszy uczeń młynarski. Ten niezwykle zdolny samouk wyrzeźbił siebie na chórze. To autoportret Michała Pahla. Jak widać trasa Cedynia – Przelewice jest bardzo ciekawa i zapewniła uczestnikom wycieczki mnóstwo atrakcji.

Organizatorem wycieczki było Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów w Cedyni. Inicjatorkami wyprawy w ciekawe miejsca przyrodnicze i historyczne naszego województwa były p. Maria Jarzębowska i p. Krystyna Kęsik. Po trasie przewodnikiem był Andrzej Kordylasiński z Punktu Informacji Turystycznej w Cedyni.